Tên miền là thứ duy nhất trên mạng
thật sự đứng tên bạn
Fanpage, kênh video, gian hàng sàn — tất cả đều là đất đi mượn: nền tảng đổi luật hoặc khoá tài khoản thì bạn mất sạch chỗ đứng lẫn khách. Tên miền thì khác. Nó là địa chỉ bạn thuê trực tiếp từ cơ quan quản lý, muốn trỏ đi đâu thì trỏ, đổi nhà cung cấp lúc nào cũng được mà khách vẫn gõ đúng một địa chỉ cũ. Trang này nói đủ những gì cần biết trước khi bấm mua, kể cả những chỗ dễ mất tiền oan.
Ba việc bạn sẽ phải làm với một tên miền
Gần như mọi câu hỏi về tên miền rơi vào một trong ba việc này. Bấm vào thẻ để nhảy tới phần tương ứng.
Chọn đuôi và chọn tên
.com hay .vn, tên dài hay ngắn — chọn sai thì hoặc mất khách vì gõ nhầm, hoặc kẹt giấy tờ.
Xem chi tiếtĐăng ký đứng tên mình
Chỗ này hay hỏng nhất: web chạy ngon nhưng tên miền đứng tên người làm web, không phải tên bạn.
Xem chi tiếtGia hạn và chuyển về
Quên gia hạn là mất web. Còn chuyển tên miền về một chỗ khác thì không mất gì cả.
Xem chi tiếtChọn đuôi trước, rồi mới nghĩ tên
Đuôi tên miền quyết định hai thứ khách không nói ra nhưng luôn cảm nhận được: bạn là ai, và bạn ở đâu. Chọn xong đuôi thì danh sách tên còn trống co lại rất nhiều, nên làm ngược thứ tự sẽ mất công nghĩ tên rồi bỏ.
Bán cho người Việt thì cân nhắc .vn hoặc .com.vn
Khách trong nước nhìn đuôi .vn là biết doanh nghiệp ở Việt Nam, có pháp nhân, kiện được nếu có chuyện. Đổi lại, hai đuôi này <strong>bắt buộc nộp giấy tờ</strong> theo quy định của cơ quan quản lý tên miền quốc gia — không mua ẩn danh được.
.com vẫn là mặc định an toàn
Người Việt gõ quen tay .com tới mức nhiều người tự thêm .com vào cuối mọi thứ. Nếu ngân sách chỉ đủ một cái, và bạn chưa có pháp nhân, thì .com là lựa chọn ít rủi ro nhất.
Đuôi lạ chỉ nên dùng khi nó nói thay bạn một câu
Những đuôi như .store, .vn, .shop hay .io chỉ đáng tiền khi bản thân cái đuôi đã kể được nghề của bạn. Chọn đuôi lạ chỉ vì tên .com đã có người lấy là lý do yếu — khách sẽ gõ nhầm sang .com của người khác.
Tên: đọc qua điện thoại mà người kia gõ đúng
Đó là phép thử tốt nhất và không tốn gì. Tên có dấu gạch ngang, có số, hoặc có chữ dễ nghe nhầm (s/x, d/gi, tr/ch) sẽ hỏng ở đúng lúc quan trọng nhất: lúc bạn đang đọc địa chỉ cho một khách hàng đang cầm điện thoại.
Đáng bỏ tiền
- Giữ luôn cả .com và .vn nếu thương hiệu bạn định dùng lâu — mua lại từ người khác luôn đắt hơn mua mới.
- Tên ngắn, đọc một lần là gõ đúng, kể cả khi người nghe không biết tiếng Anh.
- Đuôi có <strong>giá gia hạn bằng giá năm đầu</strong> — xem cột giá ở trang Bảng giá trước khi chốt.
Nghĩ kỹ trước khi lấy
- Tên miền khuyến mãi năm đầu rẻ bất thường: giá thật là giá gia hạn từ năm thứ hai trở đi, và bạn sẽ trả nó nhiều năm.
- Tên gắn chặt một sản phẩm hoặc một năm cụ thể — đổi hướng kinh doanh là phải làm lại từ đầu.
- Tên chứa nhãn hiệu của người khác. Nó có thể bị thu hồi, và công sức làm thương hiệu mất trắng.
Bảng giá ghi rõ giá năm đầu và giá gia hạn cạnh nhau.
Tên miền phải đứng tên bạn, không phải tên người làm web
Đây là chỗ hỏng phổ biến nhất và cũng đắt nhất khi phải sửa. Nhiều chủ shop trả tiền làm web trọn gói, vài năm sau muốn đổi đơn vị khác thì mới biết tên miền đứng tên bên cũ — muốn lấy lại phải thương lượng, có khi phải mua lại chính địa chỉ mình đã quảng cáo bao nhiêu năm.
Kiểm tra tên còn trống
Tra trước ở ô tìm tên miền. Tên đã có người dùng thì không mua mới được, chỉ có thể thương lượng mua lại — thường rất đắt và không có gì bảo đảm.
Khai đúng tên và giấy tờ của chủ thật
Với .vn và .com.vn thì đây là bắt buộc theo quy định. Với đuôi quốc tế thì không ai kiểm tra, nhưng vẫn nên khai đúng: khi tranh chấp hoặc khi mất quyền truy cập, thông tin chủ sở hữu là thứ duy nhất chứng minh được tên miền của ai.
Nhận tài khoản quản trị của chính bạn
Sau khi đăng ký, bạn phải có tài khoản đăng nhập được, thấy được tên miền, sửa được DNS và tự gia hạn được. Nếu đơn vị làm web chỉ nói "yên tâm anh/chị, bên em lo hết" mà không đưa tài khoản, đó chưa phải là tên miền của bạn.
Trỏ về nơi đặt website
Tên miền và nơi chứa website là hai thứ rời nhau. Bạn đổi chỗ đặt web bao nhiêu lần cũng được, chỉ cần sửa lại bản ghi DNS — khách vẫn gõ đúng một địa chỉ cũ và không biết gì đã đổi.
Bốn thứ chứng minh tên miền là của bạn
- Bạn tự đăng nhập được vào trang quản trị tên miền, không phải nhờ ai mở hộ.
- Email liên hệ của tên miền là email <strong>bạn</strong> đọc được.
- Bạn tự sửa được bản ghi DNS mà không phải gửi yêu cầu cho bên nào.
- Bạn tự bấm gia hạn được, và tự lấy được mã chuyển đi.
Chưa muốn tốn tiền thì bắt đầu bằng tên miền con
- Tên miền con dạng <strong>ten-cua-ban.4ivi1.com</strong> dùng được ngay, miễn phí, đủ để có một địa chỉ gửi cho khách.
- Đủ dùng cho trang giới thiệu, trang link cá nhân hoặc bản thử — trỏ DNS được như thường.
- Khi cần tên riêng, bạn mua tên miền rồi trỏ về đúng chỗ đó, không phải dựng lại website.
Hỗ trợ bản ghi A, CNAME, TXT, MX.
Điều gì xảy ra khi bạn quên gia hạn
Gia hạn sớm luôn rẻ hơn cứu muộn
Tên miền thuê theo năm, không mua đứt. Gia hạn được nhiều năm một lần và nên làm thế với tên miền chính — bạn mua luôn sự yên tâm, và bớt một thứ phải nhớ.
Xem giá gia hạnWebsite tắt, nhưng tên miền chưa mất
Ngay khi qua hạn, website và email chạy trên tên miền đó ngừng hoạt động — khách vào thấy lỗi. Nhưng tên miền vẫn thuộc về bạn và gia hạn lại bình thường. Đây là lúc phải xử lý, đừng để trôi.
Còn lấy lại được, nhưng phải trả phí phạt
Qua giai đoạn trên, tên miền rơi vào diện chờ xoá. Vẫn giành lại được nhưng phải trả thêm một khoản phí chuộc do cơ quan quản lý đuôi đó quy định, và nó thường đắt hơn tiền gia hạn nhiều lần. Độ dài từng giai đoạn khác nhau tuỳ đuôi.
Ai nhanh tay hơn thì được
Hết thời gian chuộc, tên miền được trả về kho và bất kỳ ai cũng mua được. Với một tên miền đã có thứ hạng, đã in trên bao bì, đã dán trên biển hiệu, mất nó là mất phần tài sản khó xây lại nhất.
Tên miền sắp hết hạn? Nhắn ZaloChuyển tên miền về chỗ khác không làm sập website
Nhiều người ngại chuyển tên miền vì sợ web sập giữa chừng. Thật ra chuyển tên miền chỉ đổi chỗ <em>quản lý</em>, không đụng tới nơi <em>chứa</em> website: DNS giữ nguyên thì trang vẫn chạy suốt quá trình. Và bạn được quyền chuyển đi tự do — không nhà cung cấp nào có quyền giữ tên miền của bạn lại.
Mở khoá tên miền ở chỗ đang quản lý
Tên miền mặc định ở trạng thái khoá để chống bị chuyển trộm. Bạn vào trang quản trị bên đang giữ và tự mở khoá.
Lấy mã chuyển
Mỗi tên miền có một mã xác thực riêng (thường gọi là mã EPP hoặc auth code). Bên đang quản lý có nghĩa vụ cung cấp cho bạn khi bạn yêu cầu.
Ghi lại toàn bộ bản ghi DNS trước khi chuyển
Đây là bước hay bị bỏ và là nguyên nhân thật sự của những ca "chuyển xong web sập". Chụp màn hình hoặc chép lại tất cả bản ghi A, CNAME, MX, TXT — nhất là bản ghi email, vì mất nó là mất thư.
Gửi yêu cầu chuyển và xác nhận qua email
Bạn nộp mã ở nơi tiếp nhận, rồi xác nhận qua email chủ sở hữu. Quá trình hoàn tất trong khoảng vài ngày tuỳ đuôi tên miền, và website vẫn chạy bình thường trong lúc chờ.
Hai điều kiện thường chặn việc chuyển
- Tên miền mới đăng ký hoặc vừa chuyển gần đây bị khoá chuyển một khoảng thời gian — đây là quy định chung của ngành, không phải luật riêng của nhà nào.
- Email liên hệ trong hồ sơ tên miền không còn dùng được. Sửa email <strong>trước</strong>, vì thư xác nhận sẽ gửi vào đó.
Những thứ bạn không mất khi chuyển
- Thời hạn còn lại: số năm chưa dùng được cộng tiếp, không bị cắt.
- Thứ hạng tìm kiếm: Google xếp hạng theo tên miền, mà tên miền không đổi.
- Website và email: giữ nguyên DNS thì không có một giây gián đoạn nào.
Gửi tên miền và mã chuyển, phần còn lại để tôi lo.
Câu hỏi hay gặp về tên miền
Những câu khách hỏi tôi nhiều nhất trước khi bấm mua.
Bắt đầu bằng việc tra xem tên bạn muốn còn trống không
Bảng giá ghi rõ giá năm đầu và giá gia hạn cạnh nhau, để bạn thấy chi phí thật của nhiều năm chứ không chỉ năm đầu.